İstanbul Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), Adalar ilçesinde uzun süredir tartışma konusu olan (akülü) elektrikli araçlar kullanımıyla ilgili yeni kararlarını hayata geçirdi. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeler, Adalar Belediyesi’nin uygulamalarıyla birlikte ada yaşamında yeni bir sürecin kapısını araladı.
Faytonların kaldırılmasının ardından kontrolsüz biçimde artan bireysel ve ticari akülü araçlar; trafik yoğunluğu, güvenlik riskleri ve çevresel sorunları beraberinde getirmişti. Adalar Belediye Başkan Yardımcısı Fırat Durak’ın son açıklamalarıyla birlikte UKOME kararlarının ayrıntıları netleşirken, uygulamaya yönelik olumlu yönleri ve eleştiriler de adalar kamuoyunda gündemde.
Fırat Durak, UKOME kararlarının taviz verilmeden uygulanacağını belirterek, izinsiz araçların ada dışına çıkarılacağını vurguladı. Ancak izin süreçlerinde öne çıkan “önce izin, sonra araç” şartı ile geçmiş dönemlerde yapılan uygulamalar, soru işaretlerine yol açtı. Adalı vatandaşlar, “belirli markalara yönlendirme mi yapılacak?” ve “L2 sınıfı araçları kim yasakladı?” sorularını dile getiriyor.
Düzenlemenin Ana Hatları
Yeni düzenleme kapsamında, Adalar’da uzun süredir kullanılan eski L2 sınıfı, üç tekerlekli ve halk arasında “Ada-Bis” olarak bilinen akülü araçların tamamı yasaklandı. Bu araçların yerine, daha güvenli olduğu belirtilen ve plaka ile muayene zorunluluğu bulunan L6-E ve L7-E sınıfı dört tekerlekli araçların kullanımı öngörülüyor.
Bireysel kullanım büyük ölçüde sınırlandırılırken, ticari faaliyetler ve engelli yurttaşlar için belirli koşullar altında izin veriliyor. Denetimlerin sıkılaştırıldığı süreçte, yaya alanlarında, yasak saatlerde ya da ruhsatsız kullanılan araçlar toplatılarak ada dışına çıkarılıyor.
Adalar Belediye Başkan Yardımcısı Fırat Durak’ın açıklamalarına göre öne çıkan başlıklar şöyle:
- Esnaf, Adalar Ulaşım Lojistik Komisyonu ve UKOME’den izin almak şartıyla istedikleri firma, marka ve modelde L6-E/L7-E sınıfı elektrikli araç edinebilecek. Ancak araç alımından önce izin alınması zorunlu.
- Hak sahibi olan yurttaşlar, yeni araçlarını adaya getirirken eski araçlarını aynı anda ada dışına çıkarmakla yükümlü.
- Engelli araçları; denge tekerlekli, saatte en fazla 15 km hız yapabilen ve iki kişilik modellerle sınırlandırıldı. Dört tekerlekli binek araçlara izin verilmiyor.
- Scooter’lar tamamen yasaklandı. Tescilsiz ve yüksek motor gücüne sahip araçlar ada dışına çıkarılacak.
- Hız ihlali, ehliyetsiz kullanım ve mevzuata aykırı taşımacılık gibi durumlarda verilen izinler iptal edilecek.
- Araç girişleri yalnızca belediyeye ait çıkarma gemisiyle yapılabilecek, izinsiz geçişlere izin verilmeyecek. Araç sayısının asgari düzeyde tutulması hedefleniyor.
Durak, “Mağduriyet yaşanmaması için araç alınmadan önce mutlaka izin alınmalı” uyarısında bulunarak, geçen yıl alınan kararların artık kararlılıkla uygulanacağını ifade etti.
Düzenlemenin Olumlu Yönleri
Yeni uygulama, Adalar’ın doğal ve kentsel dokusunu koruma amacı taşıdığı gerekçesiyle bazı kesimler tarafından olumlu karşılanıyor. Güvenlik açısından bakıldığında, kontrolsüz ve hızlı araçların neden olduğu kazaların azalması hedefleniyor. Yaya önceliğinin güçlenmesiyle birlikte çocuklar, yaşlılar ve ziyaretçiler için daha güvenli bir ada ortamı oluşturulması amaçlanıyor.
Çevresel açıdan ise, standartlara uygun elektrikli araçların gürültü ve emisyonu azaltacağı, motorlu taşıt baskısının sınırlanarak Adalar’ın özgün kimliğinin korunacağı belirtiliyor. Toplu taşıma ile entegrasyonun artırılması ve sürdürülebilir ulaşımın teşvik edilmesi de düzenlemenin savunulan yönleri arasında yer alıyor.
Ayrıca kayıt dışı taşımacılık, korsan faaliyetler ve engelli araçlarının amacı dışında kullanılması gibi suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor. İzin sistemiyle araç sayısının kontrol altına alınması ve trafik düzeninin sağlanması amaçlanıyor.
Eleştiriler ve Tepkiler
Tüm bu gerekçelere rağmen, uygulama ada sakinleri ve esnaf tarafından sert biçimde eleştiriliyor. En önemli başlıklardan biri yüksek maliyetler. L6-E ve L7-E sınıfı araçların fiyatlarının 150 bin ile 500 bin TL arasında değiştiği, buna plaka, muayene, yıllık harçlar ve nakliye giderlerinin eklendiği ifade ediliyor. Mevcut araçlarını kullanamayan yurttaşlar için geçiş sürecinin ciddi bir mağduriyet yarattığı belirtiliyor.
Ulaşımda erişim sorunu da eleştirilerin odağında. Esnaf, yük taşıma, inşaat ve servis hizmetleri için araç sayısının yetersiz kaldığını savunuyor. Toplu taşımanın özellikle yaz aylarında artan nüfusu karşılamadığı, scooter yasağının ise alternatif ulaşım seçeneklerini tamamen ortadan kaldırdığı dile getiriliyor. Engelli araçlarına getirilen sınırlamaların da bazı ihtiyaçları karşılamadığı yönünde görüşler bulunuyor.
UKOME ve belediye kaynakları, düzenlemenin kararlılıkla uygulanacağını belirtirken, esnaf için destek mekanizmaları, kredi imkanları ve toplu taşıma kapasitesinin artırılmasına yönelik olası revizyonların gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Adalar’ın geleceği açısından kritik öneme sahip bu düzenleme; güvenlik, çevre ve düzen hedefleriyle savunulsa da, maliyet, erişilebilirlik ve şeffaflık sorunları çözülmediği takdirde tartışmaların büyüyerek devam etmesi bekleniyor. Önümüzdeki aylarda kamuoyundan gelecek tepkiler ve sahadaki denetim sonuçları sürecin seyrini belirleyecek.
